Evlilik vaadiyle kurulan nişanlılık kurumunun, evlilik gerçekleşmeden herhangi bir sebeple sona ermesi (nişanın atılması) durumunda, taraflar ve aileler arasında genellikle "takıların (hediyelerin) iadesi" ve "tazminat" konularında ciddi hukuki uyuşmazlıklar patlak vermektedir. Türk Medeni Kanunu (TMK), nişanın bozulması halinde tarafların haklarını net bir şekilde düzenlemiştir.
🎁 Takılan Altınlar ve Hediyeler Kimde Kalır?
Medeni Kanun Madde 122'ye göre; nişan bozulduğunda, nişanlıların veya anne/babalarının diğer tarafa vermiş oldukları "alışılmışın dışındaki" (mutad dışı) hediyeler aynen geri verilmelidir.
Alışılmışın dışındaki hediye ne demektir? Yargıtay uygulamalarına göre; bilezik, altın kolye, set, pırlanta yüzük, burma bilezik gibi ziynet eşyaları ile araba, ev gibi değerli mallar "mutad dışı" kabul edilir ve nişanı kimin bozduğuna veya kimin haklı olduğuna bakılmaksızın aynen (veya bedeli) iade edilmelidir. Ancak çiçek, çikolata, elbise, ayakkabı, kozmetik ürünü gibi giyilip tüketilen veya günlük kullanıma yönelik ufak hediyeler geri istenemez.
💸 Nişanın Bozulması Nedeniyle Maddi Tazminat
Eğer nişanlılardan biri, haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozarsa veya nişanın bozulmasına kendi kusuruyla sebep olursa, kusursuz olan (veya daha az kusurlu olan) diğer taraf maddi tazminat talep edebilir. Maddi tazminatın kapsamına şunlar girer:
- 👗 Düğün için yapılmış olan gelinlik/damatlık masrafları,
- 🛋️ Evlilik amacıyla alınmış mobilya ve eşyaların iptal/iade masrafları veya değer kayıpları,
- 🎉 Düğün salonu, fotoğrafçı veya organizasyon şirketine ödenen kaporalar.
💔 Manevi Tazminat Hangi Durumlarda İstenir?
Nişanın bozulması yüzünden kişilik hakları ağır bir şekilde zedelenen taraf manevi tazminat davası açabilir. Yargıtay kararlarına göre sadece nişanın bozulmuş olması tek başına manevi tazminat sebebi değildir. Ancak nişanın düğüne çok kısa bir süre kala hakaret edilerek, aldatılarak veya haksız ithamlarla atılması durumunda, terk edilen tarafın yaşadığı derin üzüntü, hayal kırıklığı ve çevresine karşı düştüğü küçük düşürücü durum nedeniyle manevi tazminata hükmedilmektedir.
⏳ Davalarda Süre (Zamanaşımı)
Nişanın bozulmasından doğan dava hakları (hediyelerin iadesi ve maddi/manevi tazminat davaları), nişanın sona ermesi üzerinden 1 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu nedenle mağduriyetinizin yasal yollarla giderilebilmesi için süreyi kaçırmadan uzman bir Aile Avukatı vasıtasıyla Aile Mahkemelerinde dava açılması büyük önem arz etmektedir.